Türkiye’de İstihdam Ne ve Ekonomi Nereye Doğru Seyrediyor?

Türkiye'de ekonomi nereye doğru seyrediyor? İstihdam analizleri ne durumda? Türkiye iş gücü verimliliği neydi ne oldu? Türkiye'nin ekonomik büyümesi neden küçük? Cevaplar haberimizde...

EKONOMİ 19.04.2020, 13:39
15
Türkiye’de İstihdam Ne ve Ekonomi Nereye Doğru Seyrediyor?

Türkiye gibi yapışal dönüşümü yaşamakta olan bir ülke için iki şey belirleyici olur. Biri kadınların iş gücüne katılımı , ikinci faktör de kırdan kente göçtür. Kırda gizli işsizlik var. Kırdan kente göç olduğunda tarım hasılası azalmazken kentte ücretli olarak çalışıyor. Bu da gizli istihdam artışı oluyor. Bu sebeple kentleşme arttıkça istihdam artışı da oluyor.

Türkiye’de iş gücü verimliliği

Verimlilk iş gücü ve toplam faktör verimliliği olarak iki türe ayrılıyor. İş gücü verimliliği , çalışan başına üretimdir.

İş gücü verimliliğinin artmasının sebebi işçinin verimliliği veya sermaye artışı olabilir. Toplam faktör verimliliği ise bu eksiği gidermek içindir. Sermaye ve emek gibi ölçülebilen faktörlerden kaynaklanmayan hasıla artışı ne kadardır? Sorusuna cevap verir.

1980’de Türkiye’nin milli gelir seviyesinin altında benzer ülkeler tesbit eden araştırmacılar , 80 sonrası yüksek ekonomi başarısı sağlamış ülkeleri de analiz ettiler. Bunlar Çin , Hindistan ve Güney Kore.

Bu ülkelerle Türkiye ekonomisi kıyasladığımızda Türkiye’nin ekonomik büyümesi neden küçük?

Türkiye’nin 4 ülkeyi yan yana büyüme grafiklerine baktığımızdaa Türkiye’nin zikzaklı yani yüksek büyüme ve ekonomik krizler dönemleri fazla olarak görülüyor. 80 sonrasından 2014 e kadar 5 kriz dönemi var. Fakat diğer 3 ülkede en fazla 1 kere ekonomik daralma yaşanmış. Dolayısıyla sebep ekonomik krizler diyebiliriz.

Ekonomik daralma neden olur?

Hiçbir dönem sermaye ve istihdam azalmıyor. Yani üretim faktörleri azalmıyor. Peki pastamız neden küçülüyor? Cevap ; toplam faktör verimliliği. Yani aynı miktarda istihdam ve sermaye stoğu var fakat üretim azalıyor. Yani bu kaynakları kullanma yetkinliğimiz azalıyor.

Toplam faktör verimliliği neden azalıyor? Nasıl arttırılabilir?

Ekonominin gidişatına dair bu kötü dönemlerde ya yanlış iktisadi politikalarla krizleri çıkarıyoruz , ya da yatırımları yanlış sektörlere yönlendiriyoruz. Örneğin ; inşaat. Bu yüzden toplam faktör verimliliği azalıyor. Yani Türkiye’de doğru iktisadi politikaları alarak doğru büyümeyi yakalayabiliriz. Ekonomide tek bir makro dengeye bakarak hedefleme yapmamak gerekir.

Türkiye’nin dönemlere göre büyüme performansı

1980 – 89 arasına baktığımızda  , ortalama 9 yılda milli gelir artışı %4.7 . Sermaye artışı %3.8 , istihdam %1.1 ve toplam faktör verimliliği %2.2 . Bu toplam faktör verimliliği kötü bir oran değil. Bunun yanına yeterli sermaye ve istihdam artışı koyarsanız büyümeniz yüksek olur. Yapılamamış , çünkü sermaye artışı yetersiz kalmış.

1990 – 2002 döneminde herşeyi yanlış yaptığımız dönem. Büyüme %3.4 , sermaye artışı yetersiz , istihdam zayıf , toplam faktör verimliliği %0,4. Bu yüzden bu dönem kayıp 10 yıldır.2003 – 2018 arasını 3 ayrı döneme böldük. 2003 – 07 ,  2011 -13 ve 2014 ve sonrası olarak. İşleri doğru yaptığımız dönem 2003 – 07 dönemi. Gsyih artışı %7 , sermaye artışı %6.2 , toplam faktör verimliliği artışı %3.1 . 2011- 13 kriz dönemi , sermaye artışı %6 ların üzeirnde , istihdam %2 lerin üzerinde fakat toplam faktör verimliliği negatif olduğu için büyüme %1.1 oluyor. Çarpıcı olan 2014 ve sonrası. Sermae artışı 2014 -18 arası %7 nin üzerinde , istihdam artışı %2 nin üzerinde , buna rağmen büyüme %4 civarı , çünkü toplam faktör verimliliği artışı 0 . Bunun sebebi yatırımlar diye düşünüyoruz. Çünkü 2013 le beraber inşaat yatıırmlarının dağılımına baktığımızda %5 artarken makine teçhizat %3 azalıyor. Dolayısıyla yanlış sektörlere yatırım yapıyoruz diye konuşan Doç. Dr. Ozan Bakış , kalıcı büyümeyi sağlamaktan uzak , günü kurtarmaya yönelik istihdam öncelikli sektör dedi.

Yorumlar (0)
22°
açık